Przejdź do treści
← Strona główna

Baza wiedzy

Najczęściej zadawane pytania

Pytania ułożone tak jak na stronie głównej: kontrola skarbowa, spór z urzędem, księgowość i kadry. Procedury kontroli, sporu o VAT i KKS opisujemy szerzej na stronie Kontrole KAS, spory VAT i KKS. Nie znalazłeś odpowiedzi? Napisz do nas.

Odpowiedzi mają charakter informacyjny — nie stanowią porady prawnej dla konkretnej sytuacji. Tytuły radcy prawnego i doradcy podatkowego w grupie ma Andrzej Szuwara.

01 / Kontrola skarbowa

Co zrobić, gdy urząd skarbowy wszczął kontrolę podatkową?

Najpierw ustal, jaki tryb został wszczęty — kontrola podatkowa (naczelnik urzędu skarbowego) czy kontrola celno-skarbowa (KAS). To dwa różne postępowania z odmiennymi regułami. Standardowa kontrola podatkowa wymaga zawiadomienia z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem; kontrola celno-skarbowa może zostać wszczęta bez uprzedzenia. Nie odpowiadaj „na żywioł” — masz prawo do pełnomocnika od pierwszego dnia. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie.

Czym różni się kontrola podatkowa od kontroli celno-skarbowej (KAS)?

Kontrola podatkowa opiera się na Ordynacji podatkowej (art. 281–292) i prowadzona jest przez naczelnika urzędu skarbowego. Kontrola celno-skarbowa — na ustawie o KAS i prowadzona przez Krajową Administrację Skarbową. Różnią się organem, trybem wszczęcia, zakresem uprawnień kontrolujących i konsekwencjami proceduralnymi. Wiele firm myli te tryby — a błąd na starcie może kosztować utratę ważnych uprawnień obrony.

Ile trwa kontrola podatkowa i czy może zostać przedłużona?

Czas trwania zależy od zakresu i złożoności sprawy — kontrola może być przedłużana na podstawie przepisów. Zmiana obowiązująca od 4 listopada 2025 r. (art. 54 § 1 pkt 7c Ordynacji podatkowej): jeśli kontrola trwa dłużej niż 6 miesięcy, odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres po przekroczeniu tego terminu; od zasady są wyjątki (m.in. gdy opóźnienie wynika z przyczyn leżących po stronie kontrolowanego). To nie skraca samej kontroli, ale ogranicza narastanie odsetek — warto monitorować ten termin w toku postępowania.

Czy firma dochowująca należytej staranności może i tak zostać skontrolowana?

Tak. W 2026 r. kontrole coraz częściej wynikają z analizy ryzyka i danych systemowych, a nie wyłącznie z konkretnego podejrzenia nieprawidłowości. Firmy rzetelnie rozliczające VAT, CIT czy PIT bywają typowane przez systemy analityczne fiskusa. Należyte procedury obniżają ryzyko, ale nie eliminują kontroli.

Jakie branże są najczęściej typowane do kontroli w 2026 roku?

Według raportów branżowych szczególnie narażone są branże z wysoką częstością korekt VAT i rozbieżności w rozliczeniach: transport, budownictwo, tekstylia i e-commerce. W tych sektorach fiskus częściej stosuje analizę transakcyjną.

Czy muszę odpowiadać na pytania kontrolera bez obecności prawnika?

Nie. Podatnik ma prawo do pełnomocnika od pierwszego dnia kontroli — to jedno z kluczowych uprawnień, o którym wielu przedsiębiorców nie wie. Odpowiedzi udzielane bez przygotowania mogą nieświadomie poszerzyć zakres postępowania lub utrwalić niekorzystny stan faktyczny. Pełnomocnik może przejąć komunikację z kontrolerem w Twoim imieniu.

Czym jest odpowiedzialność karno-skarbowa (KKS) i kiedy grozi przedsiębiorcy?

KKS to odrębna ścieżka od zwykłego sporu podatkowego — dotyczy osób fizycznych odpowiedzialnych za rozliczenia (np. członków zarządu, księgowego), nie tylko samej spółki. Może zakończyć się grzywną karnoskarbową, a w skrajnych przypadkach — sankcjami o charakterze karnym. To kluczowe rozróżnienie między odpowiedzialnością firmy a osobistą odpowiedzialnością zarządu.

Jak wygląda odwołanie od decyzji podatkowej i ile mam na to czasu?

Typowa ścieżka: decyzja organu I instancji → odwołanie (14 dni) → decyzja II instancji → skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (30 dni) → ewentualna skarga kasacyjna do NSA. Terminy proceduralne są sztywne — ich przekroczenie zamyka daną drogę odwoławczą. W sprawach złożonych warto zaangażować pełnomocnika jak najwcześniej, nie dopiero po utracie terminu.

Czy niedające się usunąć wątpliwości są rozstrzygane na korzyść podatnika?

Od 2026 r. taka zasada formalnie obowiązuje w postępowaniach wszczynanych z urzędu, ale ma liczne wyjątki — m.in. gdy ciężar dowodowy spoczywa na stronie lub gdy w grę wchodzi interes publiczny. W praktyce zasada brzmi lepiej niż działa. Kluczowe jest udokumentowanie stanu faktycznego tak, by wątpliwości były możliwie małe.

Czy pomagacie osobom prywatnym, które nie prowadzą firmy?

Tak. Reprezentujemy osoby fizyczne w kontrolach i czynnościach sprawdzających, prowadzimy sprawy zakwestionowanych ulg oraz przypadki, w których urząd uznaje sprzedaż nieruchomości za działalność gospodarczą.

Dostałem wezwanie z urzędu skarbowego — co robić?

Nie odpowiadaj pochopnie. Treść pierwszej odpowiedzi często przesądza o dalszym biegu sprawy. Opisz nam sytuację — ustalimy, czego naprawdę dotyczy wezwanie i jak odpowiedzieć, żeby zamknąć temat, a nie otworzyć kontrolę.

02 / Spór z urzędem

Gmina nie wydaje WZ albo blokuje inwestycję — od czego zacząć?

Najpierw ustal, czy problemem jest brak decyzji, odmowa, bezczynność organu, czy spór o treść planu. Inna jest ścieżka przy warunkach zabudowy, inna przy MPZP albo planie ogólnym, inna przy karze administracyjnej albo koncesji URE. Nie składaj kolejnego wniosku „na wszelki wypadek”, zanim ktoś nie przeczyta akt i nie wskaże, który tryb naprawdę odblokuje sprawę. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady w Twojej sprawie.

Co to jest plan ogólny gminy i czym różni się od dotychczasowego studium?

Plan ogólny zastępuje studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. To akt prawa miejscowego — silniejszy niż studium — z którym muszą być zgodne wszystkie nowe plany miejscowe. Studium było dokumentem planistycznym bez bezpośrednich skutków prawnych dla właścicieli nieruchomości; plan ogólny już takie skutki wywołuje.

Do kiedy gminy muszą uchwalić plan ogólny?

Ustawowy termin upłynął 31 sierpnia 2026 r. Jego przekroczenie nie wstrzymuje inwestycji — obowiązujące plany miejscowe i wydane decyzje WZ pozostają w mocy — jednak nowe wnioski o warunki zabudowy złożone po tej dacie rozpatrywane są z uwzględnieniem planu ogólnego gminy. Przed decyzjami inwestycyjnymi warto sprawdzić, czy i w jakim zakresie dana gmina uchwaliła plan ogólny.

Czy moja działka straci status budowlanej po wejściu w życie planu ogólnego?

Kluczowe jest pojęcie obszaru uzupełnienia zabudowy (OUZ). Po wejściu planu ogólnego nową decyzję o warunkach zabudowy (WZ) będzie można wydać wyłącznie dla działek w OUZ. Działki poza tym obszarem formalnie nie tracą „statusu budowlanego”, ale realnie tracą łatwą ścieżkę do uzyskania WZ.

Czy warto teraz szybko złożyć wniosek o warunki zabudowy, zanim gmina uchwali plan ogólny?

Po 31 sierpnia 2026 r. nie jest to już uniwersalna rada — wiele zależy od tego, czy gmina uchwaliła plan ogólny i czy wniosek zdążył wpłynąć przed tą datą. Decyzje WZ wydane na dotychczasowych zasadach pozostają w mocy. Dla działek, które mogą znaleźć się poza OUZ, warto przeanalizować sytuację indywidualnie — na podstawie konkretnej działki i stanu planistycznego gminy.

Czy będę mógł zaskarżyć plan ogólny, jeśli wyklucza moją działkę z zabudowy?

Tak. Przewiduje się falę skarg na plany ogólne uchwalane pod presją czasu — w trybie skargi do WSA lub wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego. To temat szczególnie aktualny w 2026–2027 r., gdy gminy domykają obowiązek uchwalenia planów ogólnych.

Jak długo będą ważne nowe decyzje o warunkach zabudowy?

Reforma planowania przestrzennego od 2026 r. wprowadza ograniczenie czasowe decyzji WZ — orientacyjnie do 5 lat (szczegóły warto zweryfikować w aktualnym stanie prawnym przed publikacją lub złożeniem wniosku). Po upływie terminu decyzja traci moc — to istotna zmiana w porównaniu z dotychczasowymi rozwiązaniami.

Czym są koncesje URE i kiedy są wymagane (energetyka, paliwa)?

Koncesja Urzędu Regulacji Energetyki jest wymagana m.in. do wytwarzania, obrotu i przesyłania energii elektrycznej, ciepła oraz paliw. Postępowanie koncesyjne wymaga precyzyjnego określenia zakresu działalności i kompletnej dokumentacji technicznej — najczęstsze przyczyny odmowy to błędy formalne we wniosku, a nie sama zasadność projektu.

Jak wygląda rejestracja wyrobu medycznego lub produktu leczniczego (URPL)?

Rejestracja w Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych wymaga dokumentacji technicznej, danych z badań (klinicznych lub równoważności) oraz spełnienia wymogów rozporządzenia MDR (UE) 2017/745 dla wyrobów medycznych albo odrębnych procedur dla produktów leczniczych. To postępowanie wieloetapowe — najczęstsze opóźnienia wynikają z braków w dokumentacji, a nie z samej procedury rejestracyjnej.

03 / Księgowość i kadry

Czy prowadzicie pełną księgowość spółek i JDG, kadry i ZUS?

Tak. Biuro rachunkowe Laury Szuwary w Bielsku prowadzi pełną księgowość spółek i JDG oraz kadry, płace i rozliczenia ZUS. To osobna praktyka w grupie — nie zastępuje obsługi prawnej przy kontroli, ale jest spięta z podatkami, żeby księgowość i prawo nie mówiły dwóch różnych rzeczy.

Czy biuro rachunkowe działa osobno, czy razem z kancelarią podatkową?

To odrębne praktyki: Kancelaria Szuwara w Płocku prowadzi spory podatkowe i administracyjne; Andrzej Szuwara prowadzi niezależną praktykę prawno-podatkową w Warszawie; Laura Szuwara prowadzi odrębne biuro rachunkowe dla klientów z Płocka i Bielska. W sprawach wymagających kilku perspektyw współpracują, zachowując rozdział ról i odpowiedzialności.

Czy warto zmienić dotychczasowego prawnika/księgową na kancelarię łączącą obie funkcje?

Główny argument: sprzeczne rekomendacje prawnika i księgowej to jeden z najczęstszych powodów zbędnych kosztów i sporów z fiskusem. W grupie Szuwara Andrzej Szuwara (radca prawny i doradca podatkowy) oraz biuro rachunkowe Laury weryfikują się nawzajem — jedna strategia, bez rozjazdów między księgowością a prawem.

Jak przygotować firmę na kontrolę, zanim ta się zacznie (audyt prewencyjny)?

Audyt prewencyjny obejmuje m.in. przegląd cen transferowych, analizę należytej staranności VAT oraz ocenę ekspozycji na KKS. To usługa prewencyjna — znacznie tańsza i mniej stresująca niż obrona w trakcie trwającej kontroli.

02 / Blokada konta i KKS

Czy Szef KAS może zablokować konto firmowe bez ostrzeżenia?

Tak. Blokada rachunku w mechanizmie STIR następuje bez uprzedzenia i bez wcześniejszej decyzji — najpierw na 72 godziny, a następnie może zostać przedłużona na czas oznaczony, nie dłuższy niż 3 miesiące. Firma zwykle dowiaduje się o niej dopiero wtedy, gdy bank odmawia realizacji przelewów. Na postanowienie o przedłużeniu blokady przysługuje zażalenie — termin i tryb wskazuje pouczenie w doręczonym dokumencie, a jest on liczony w dniach, więc reakcja musi być natychmiastowa. Możliwe jest też wystąpienie o zwolnienie środków na wynagrodzenia i zobowiązania publicznoprawne. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie.

Kto odpowiada za sprawy karno-skarbowe w spółce z o.o. — spółka czy zarząd?

Odpowiedzialność karna skarbowa jest osobista i ponosi ją osoba fizyczna, która zajmowała się sprawami gospodarczymi spółki — najczęściej członek zarządu albo osoba odpowiedzialna za rozliczenia. Sama spółka nie jest w tym trybie oskarżona. To odrębna kwestia od odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki, która ma własne przesłanki i własny tryb. W praktyce oznacza to, że ryzyko dotyczy prywatnego majątku konkretnych osób, a nie wyłącznie firmy. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie.

Ile mam czasu na odwołanie od decyzji?

Od decyzji organu podatkowego odwołanie wnosi się co do zasady w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia; analogiczny termin obowiązuje w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Dla niektórych rozstrzygnięć i dla zażaleń na postanowienia terminy są inne i krótsze. Zawsze rozstrzygające jest pouczenie zamieszczone w doręczonym dokumencie — przeczytaj je w pierwszej kolejności. Termin liczony jest od doręczenia, nie od daty wydania decyzji, a jego przekroczenie zamyka zwykłą drogę odwoławczą. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie.

Czy muszę osobiście stawiać się na wezwania z urzędu?

To zależy od tego, czego wezwanie dotyczy. W postępowaniu podatkowym i administracyjnym możesz działać przez pełnomocnika, który przejmuje korespondencję i kontakt z organem — choć organ może wezwać do osobistego stawiennictwa, gdy uzna je za niezbędne. Inaczej jest w sprawach karnych skarbowych: wezwanie w charakterze świadka albo podejrzanego co do zasady wymaga osobistego stawienia się, a obrońca może wtedy uczestniczyć w czynności. Samo wezwanie zawiera pouczenie o skutkach niestawiennictwa. Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w Twojej sprawie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadzwoń lub napisz e-mail, aby opisać sytuację i ustalić dalszy kontakt.

Napisz e-mail