Co zrobić po wszczęciu kontroli celno-skarbowej?
Sprawdzić upoważnienie do kontroli (organ, zakres, okres) i zapisać datę jego doręczenia, bo od niej liczy się 14 dni na ewentualną korektę deklaracji. Ustanowić pełnomocnika, zanim padną pierwsze wyjaśnienia. Zebrać dokumenty za kontrolowany okres, ale przekazywać je w odpowiedzi na konkretne żądania, z pismem przewodnim, a nie luzem. Nie składać korekty ani oświadczeń bez oceny, jak wpłyną na dalszy tok sprawy i na ewentualne postępowanie karne skarbowe.
Czy warto składać korektę JPK po wszczęciu kontroli?
Nie automatycznie. Korekta złożona w terminie przewidzianym w ustawie o KAS może zakończyć kontrolę i wpływa na odpowiedzialność karną skarbową, ale jest jednocześnie przyznaniem, że rozliczenie było nieprawidłowe. Jeżeli spór dotyczy prawa do odliczenia albo tego, kto jest podatnikiem, korekta zamyka drogę do obrony merytorycznej. Decyzję o korekcie podejmuje się po analizie akt, nie na wezwanie kontrolującego.
Kiedy sprawa VAT przechodzi w sprawę karną skarbową?
Postępowanie karne skarbowe jest odrębne od postępowania podatkowego i może zostać wszczęte równolegle, najczęściej po wyniku kontroli lub po decyzji wymiarowej. Dotyczy osób fizycznych: członków zarządu, właściciela, osoby odpowiedzialnej za rozliczenia. Typowe zarzuty to nierzetelna deklaracja (art. 56 KKS), wystawienie lub posłużenie się nierzetelną fakturą (art. 62 KKS) i bezpodstawny zwrot podatku (art. 76 KKS). Wszczęcie postępowania karnego skarbowego zawiesza też bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Jak bronić odliczenia VAT, gdy kontrahent okazał się nierzetelny?
Organ musi wykazać, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja wiąże się z oszustwem. Tak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE (m.in. sprawy Mahagében i Dávid, C-80/11 i C-142/11). Obrona polega na udokumentowaniu, że transakcja była rzeczywista i że podatnik zachował staranność: weryfikował kontrahenta, miał realny kontakt, dostawy i płatności są potwierdzone. Sama nierzetelność kontrahenta nie odbiera prawa do odliczenia.
Co oznacza zarzut braku należytej staranności?
Że organ nie kwestionuje samej dostawy, tylko twierdzi, że podatnik powinien był dostrzec ryzyko oszustwa u kontrahenta. Punktem odniesienia jest metodyka Ministerstwa Finansów z 2018 roku: weryfikacja w rejestrach (KRS, CEIDG, biała lista VAT), okoliczności transakcji (cena, sposób płatności, kontakt z kontrahentem), dokumentacja. To zarzut oceny, nie faktu, więc daje się go zwalczać dowodami z okresu transakcji.
Czy organ może zabezpieczyć majątek przed wydaniem decyzji?
Tak. Na podstawie art. 33 Ordynacji podatkowej organ może wydać decyzję o zabezpieczeniu jeszcze w toku kontroli lub postępowania, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zabezpieczenie wykonuje się na majątku podatnika, także prywatnym w przypadku jednoosobowej działalności. Od decyzji o zabezpieczeniu przysługuje odwołanie, a sama obawa musi być przez organ uzasadniona konkretnymi okolicznościami.
Jak wygląda odwołanie od decyzji VAT?
Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał. Powinno zawierać zarzuty, wskazanie dowodów i żądanie. Odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego rozpatruje ten sam organ. Decyzja nie jest wykonalna do czasu rozpatrzenia odwołania, chyba że organ nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Termin jest nieprzywracalny bez wykazania braku winy w uchybieniu.
Kiedy sprawa trafia do sądu administracyjnego?
Po wyczerpaniu drogi odwoławczej. Skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia decyzji ostatecznej. Sąd bada legalność decyzji, nie prowadzi ponownie postępowania dowodowego. Od wyroku WSA przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi sporządzić adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy.
Co zrobić przy blokadzie rachunku STIR?
Blokada następuje bez uprzedzenia, początkowo na 72 godziny, i może zostać przedłużona na czas oznaczony, nie dłuższy niż 3 miesiące. Na postanowienie o przedłużeniu przysługuje zażalenie do Szefa KAS, a w dalszej kolejności skarga do sądu administracyjnego. Równolegle można wnioskować o zwolnienie środków na bieżące wynagrodzenia, składki i zobowiązania publicznoprawne. Liczy się szybkość: pierwsze pismo powinno wyjść w ciągu kilku dni od blokady.
Jak przygotować dokumenty przed kontrolą KAS?
Zebrać za kontrolowany okres: faktury zakupu i sprzedaży, umowy, korespondencję z kontrahentami, potwierdzenia dostaw i płatności, dokumenty weryfikacji kontrahentów, pliki JPK i deklaracje. Uporządkować je chronologicznie i według kontrahentów. Sprawdzić, czy ewidencja zgadza się z JPK. Ustalić, kto w firmie będzie kontaktował się z kontrolującymi, i przekazać kontakt pełnomocnikowi. Nie zmieniać dokumentów po wszczęciu kontroli.